Sprawa spadkowa po śmierci bliskiej osoby – co zrobić w pierwszych 30 dniach?

Pierwsze tygodnie po śmierci bliskiej osoby są wypełnione formalnościami, a jednocześnie nie sprzyjają podejmowaniu ważnych decyzji majątkowych. Rodzina powinna jednak zabezpieczyć dokumenty, mieszkanie i przedmioty należące do zmarłego. Sprawy spadkowe nie muszą zostać zakończone w ciągu miesiąca, ale właśnie wtedy warto ustalić krąg spadkobierców, odnaleźć testament i wstępnie ocenić zadłużenie.

Co zrobić bezpośrednio po pogrzebie?

Należy uzyskać odpis aktu zgonu, który będzie potrzebny podczas kontaktów z sądem, notariuszem, bankiem i innymi instytucjami. Warto też zgromadzić akty stanu cywilnego potwierdzające pokrewieństwo, szczególnie akty urodzenia i małżeństwa.

Nie należy od razu dzielić rzeczy pomiędzy członków rodziny. Do czasu ustalenia spadkobierców poszczególne osoby nie powinny samodzielnie rozporządzać składnikami należącymi do spadku.

Jak odnaleźć testament i ustalić spadkobierców?

Trzeba sprawdzić domowe dokumenty, sejf oraz informacje pozostawione przez zmarłego. Testament mógł zostać sporządzony własnoręcznie albo w formie aktu notarialnego.

Osoba posiadająca testament powinna przekazać go do sądu w celu otwarcia i ogłoszenia. Jeżeli testamentu nie ma, dziedziczenie następuje według zasad ustawowych.

Jak sprawdzić majątek i możliwe zadłużenie?

Sprawy spadkowe dotyczą nie tylko mieszkania, oszczędności czy samochodu. Do spadku mogą wejść również kredyty, pożyczki, zaległe rachunki, zobowiązania podatkowe i koszty związane z nieruchomościami (dowiedz się więcej: sprawy spadkowe Białystok).

W pierwszym miesiącu warto przejrzeć umowy, korespondencję bankową, wyciągi, pisma od wierzycieli i dokumenty prowadzonej działalności. Nie należy spłacać przypadkowo wybranych zobowiązań bez poznania pełnej sytuacji.

Kiedy trzeba podjąć decyzję o spadku?

Na przyjęcie albo odrzucenie spadku przewidziano 6 miesięcy od uzyskania informacji o tytule powołania. Oświadczenie można złożyć przed sądem albo notariuszem. Brak oświadczenia w terminie oznacza obecnie przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, czyli z ograniczeniem odpowiedzialności za długi do wartości stanu czynnego spadku.

Sprawy spadkowej nie kończy samo przyjęcie dziedziczenia. Prawa do majątku trzeba jeszcze potwierdzić sądowym postanowieniem albo notarialnym aktem poświadczenia dziedziczenia.

Najważniejsze w skrócie uzyskaj odpis aktu zgonu i dokumenty potwierdzające pokrewieństwo, zabezpiecz mieszkanie, dokumenty i wartościowe przedmioty, sprawdź, czy zmarły pozostawił testament, sporządź wstępną listę majątku i długów, nie dziel rzeczy przed formalnym potwierdzeniem dziedziczenia, zapisz datę, w której dowiedziałeś się o powołaniu do spadku.

Mini case

Po śmierci ojca pani Anna zabezpieczyła jego mieszkanie i zebrała umowy znalezione w domowym biurku. Odkryła testament, dokumenty dotyczące kredytu oraz polisę ubezpieczeniową. Wspólnie z bratem sporządziła spis wartościowych rzeczy, zamiast od razu je dzielić.

Rodzeństwo ustaliło następnie, że nie ma sporu co do testamentu, i umówiło wizytę u notariusza. Przed spotkaniem sprawdziło saldo kredytu oraz przygotowało akty stanu cywilnego. Dzięki temu sprawy spadkowe mogły zostać uporządkowane bez pochopnych decyzji i konfliktu rodzinnego.